قصه گویی تعاملی و مشارکتی
🎭 توضیحات قصهگویی تعاملی و مشارکتی
🌸 **مربیهای عزیز، سلام...**
یکی دیگر از انواع قصهگویی برای بچهها، **قصهگویی تعاملی و مشارکتی** است. امروز میخواهیم درباره قصهگویی تعاملی و مشارکتی با هم صحبت کنیم.
🤝 قصهگویی تعاملی و مشارکتی چیست؟
در این روش، ما با کمک بچهها قصه را پیش میبریم. در طول قصه:
* با بچهها تعامل داریم.
* از آنها سؤال میپرسیم.
* با آنها گفتوگو میکنیم.
* و گاهی نیز پایان قصه را با کمک آنها ادامه میدهیم.
💬 گفتوگو درباره تصاویر و اتفاقات قصه
برای مثال، در همین روند قصهای که داریم، درباره مسائل مختلفی که ممکن است بچهها در تصویر ببینند با آنها صحبت میکنیم. مثلاً میپرسیم:
«بچهها، فکر میکنید الان در قصه چه اتفاقی دارد میافتد؟»
«چه کسانی را در تصویر میبینید؟»
«یک مادربزرگ میبینید و یک دمدراز و یک ماهی. نگاه کنید بچهها، قیافه ماهی چه شکلی است؟ فکر میکنید از چه چیزی ناراحت است؟»
و شروع میکنیم با بچهها صحبت کردن. بچهها میتوانند نظرشان را درباره سؤالهای مختلفی که ما میپرسیم بیان کنند.
🎬 ترکیب قصه با نمایش
یا اینکه میتوانیم قصه را بهصورت نمایش با بچهها پیش ببریم.
یعنی اگر شخصیتی در قصه وجود دارد که بچهها میتوانند صدایش را دربیاورند یا حرکتش را اجرا کنند و همراه قصه شوند، این کار را انجام میدهیم.
برای مثال، در این قصه ما تعدادی ماهی داریم. میپرسیم:
«بچهها، میخواهیم یکذره شبیه ماهیها راه برویم؟»
یا:
«به نظرتان سنجابها چه شکلی راه میروند؟»
«سنجابها چه میخورند؟»
یا مثلاً:
«میخواهیم صدای سنجابها را دربیاوریم. به نظرتان سنجابها چه صدایی از خودشان درمیآورند؟»
اگر در قصه شیر وجود داشته باشد، صدای آقا شیر را درمیآوریم.
اگر باران ببارد، میتوانیم با هم صدای باران را ایجاد کنیم.
سعی میکنیم فعالیتهایی را که بچهها میتوانند بهصورت خیالی انجام دهند، همراه آنها پیش ببریم و آنها را وارد قصهگویی کنیم.
🧠 تقویت حل مسئله با قصه
در بین قصهای که تعریف میکنیم، از بچهها میخواهیم برای حل مسئلهای که پیش آمده، نظر بدهند.
مثلاً:
«اگر این سنجاب کوچولو اینجا گم شده و میخواهد راهش را پیدا کند، بچهها به نظرتان چه کاری میتواند انجام دهد؟»
یا اگر سنجاب با مادربزرگش درباره مشکلش صحبت میکند، قبل از اینکه بگوییم قصه به چه سمتی میرود و این مشکل چگونه حل میشود، از بچهها سؤال میپرسیم.
سعی میکنیم آنها را وادار به فکر کردن کنیم و مهارت **حل مسئله** را در بچهها تقویت کنیم.
🌱 استخراج مفاهیم از دل قصه
در اینجا مربی میتواند با خلاقیت خودش، مفاهیمی را از قصه بیرون بکشد و با بچهها تمرین کند.
برای مثال، اگر در تصویر یک احساس را میبینیم، مربی میتواند توجه بچهها را به صورت آن شخصیت جلب کند. درباره آن احساس صحبت کنیم.
بچهها میتوانند شبیه همان احساس را با صورت خودشان اجرا کنند و بگویند چه زمانهایی ناراحت، خوشحال یا عصبانی میشوند.
به این شکل، میتوانیم همزمان که قصه را تعریف میکنیم، درباره مفاهیم مختلف با بچهها گفتوگو کنیم.
🎵 حفظ ریتم قصه
اما خیلی مهم است که ما این مفاهیم را چگونه با بچهها پیش میبریم؛ چون لازم است **ریتم قصه حفظ شود** و تمرکز بچهها از بین نرود.
برای همین، بهتر است در میان قصهای که تعریف میکنیم، گاهی گریزی به یک موضوع بزنیم و دوباره به روند قصه برگردیم. برگشتن به روند قصه نیز بهتر است همراه با ایجاد هیجان باشد. مثلاً:
* ناگهان تن صدایمان را بالا یا پایین ببریم.
* لحن خاصی برای ادامه قصه استفاده کنیم.
* با هیجان بیشتری روایت کنیم.
این کار باعث میشود دوباره توجه بچهها به قصه جلب شود و اگر تمرکز کسی از بین رفته باشد، دوباره به داستان برگردد.
🔄 تغییر پایان قصه با کمک کودکان
کار دیگری که میتوانیم انجام دهیم، تغییر دادن پایان قصهها با کمک بچههاست.
لازم نیست هر بار قصه را دقیقاً به همان شکل تکراری برای بچهها تعریف کنیم.
وقتی یک بار قصه را تعریف کردیم و روند داستان را با بچهها پیش بردیم، میتوانیم مدتی بعد دوباره به همان قصه برگردیم.
اما این بار تلاش کنیم با کمک بچهها پایان قصه را تغییر دهیم.
این کار ذهن بچهها را به چالش میکشد و جذابیت ایجاد میکند.
🌟 ماندگاری قصه در ذهن کودکان
این روش باعث میشود بچهها بیشتر درگیر روند قصه شوند و شخصیتهای داستان برایشان پررنگتر باشند.
همچنین در طول روز یا مناسبتهای مختلف میتوانیم دوباره به قصهها برگردیم، بخشهایی از آنها را برای بچهها یادآوری کنیم و با هم مرور داشته باشیم.